บทความทางวิชาการ เรื่อง “visual checklist Life Support set for Nurse : LSN”

Visual checklist Life Support Set for nurse : LSN

น.ท.ไพบูลย์  เทพประสิทธิ์

ร.อ.นธี  ปลัดสุติน

และคณะทีมงานผู้จัดทำ

กองเวชศาสตร์ใต้น้ำและการบิน รพ.อาภากรเกียรติวงศ์ ฐท.สส.

ขึ้นชื่อหัวเรื่องแบบนี้ สงสัยกันบ้างไหมครับว่าคืออะไร?

                   หลายคนคงจะมีความสงสัยอยู่เหมือนกันว่า Visual checklist Life Support Set for nurse คืออะไร จริงๆแล้วคำตอบก็คือ แผ่นภาพแสดงรายการยา เวชภัณฑ์ และอุปกรณ์กระเป๋ากู้ชีพเพื่อการส่งกลับสำหรับพยาบาลที่ กองส่งกำลังสายแพทย์ กรมแพทย์ทหารเรือ ได้แจกจ่ายให้หน่วยแพทย์ต่างๆในกองทัพเรือ โดยเฉพาะหน่วยแพทย์ปฐมภูมิ ทร. เพื่อให้มีความพร้อมสำหรับการช่วยเหลือในผู้ป่วยกรณีฉุกเฉิน ณ ที่เกิดเหตุ นั่นเอง

แผ่นภาพนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร?

                   กองเวชศาสตร์ใต้น้ำและการบิน รพ.อาภากรเกียรติวงศ์ ฐท.สส. เป็นอีกหน่วยงานหนึ่ง ที่ ได้รับการแจกจ่ายกระเป๋ากู้ชีพเพื่อการส่งกลับสำหรับพยาบาล ดังกล่าวและนำไปสนับสนุนให้กับเจ้าหน้าที่พยาบาลเวชศาสตร์ใต้น้ำ และพยาบาลเวชศาสตร์การบิน ปฏิบัติภารกิจสนับสนุนราชการนอกหน่วย ได้แก่ การสนับสนุนการปฏิบัติการใต้น้ำ การลำเลียงและส่งกลับผู้ป่วยทางอากาศ การกู้ชีพและช่วยชีวิตทางน้ำ การสนับสนุนภารกิจของบุคคลสำคัญทั้งทางน้ำและทางอากาศ ตลอดจนสนับสนุนภารกิจอื่นตามที่ได้รับมอบหมาย และในการสนับสนุนแต่ละครั้ง จำเป็นต้องนำกระเป๋ากู้ชีพเพื่อการส่งกลับสำหรับพยาบาล นี้ติดตัวไปด้วยทุกครั้ง เพราะมีเครื่องมือ และอุปกรณ์ด้านการแพทย์พร้อมให้การช่วยเหลือได้ทันท่วงที หากพบเจอสถานการณ์ที่ต้องปฏิบัติการทางทหาร หรือเหตุการณ์ฉุกเฉิน

                   และเมื่อเจ้าหน้าที่พยาบาลเวชศาสตร์ใต้น้ำ หรือพยาบาลเวชศาสตร์การบินได้รับมอบหมายให้สนับสนุนราชการ สิ่งแรกที่ต้องปฏิบัติตามคำสั่งนั้นก็คือ การเบิกเครื่องมือและอุปกรณ์ทางการแพทย์ รวมทั้ง กระเป๋ากู้ชีพเพื่อการส่งกลับสำหรับพยาบาลภารกิจบางอย่างต้องสนับสนุนทันทีและรวดเร็ว ดังนั้นระยะเวลาจะเป็นตัวกำหนดความพร้อมของบุคคลคนนั้น จึงมีแนวคิดร่วมกัน ทำอย่างไรจะลดขั้นตอนและลดระยะเวลา ให้มากที่สุด เพื่อให้ได้รับการสนับสนุนอย่างรวดเร็ว ถูกต้อง ทันเวลา

                   มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างผู้บังคับบัญชาและผู้ร่วมงานในหน่วยงานนำข้อมูลปัญหาและความรู้ที่ได้มาวิเคราะห์หาวิธีในการแก้ปัญหา ซึ่งจากการที่มียา เวชภัณฑ์ และอุปกรณ์ทางการแพทย์บรรจุอยู่ในอัตราเป็นจำนวนหลายรายการ การตรวจนับรายการ และอุปกรณ์ภายในกระเป๋า อาจทำให้ใช้เวลาในการตรวจนับนาน เจ้าหน้าที่พยาบาลอาจไม่รู้จักรายการอุปกรณ์บางรายการที่บรรจุอยู่ภายในกระเป๋า ส่งผลให้เกิดการละเลยการตรวจนับ (Checklist) ขึ้นได้ จึงร่วมกันคิดค้นวิธีทำอย่างไรที่จะช่วยลดขั้นตอน ลดเวลา และอำนวยความสะดวกให้กับผู้ใช้งานกองเวชศาสตร์ใต้น้ำและการบิน รพ.อาภากรเกียรติวงศ์ ฐท.สส. จึงได้จัดทำ Visual checklist Life Support Set for nurse : LSNแผ่นภาพแสดงรายการยา เวชภัณฑ์ และอุปกรณ์กระเป๋ากู้ชีพเพื่อการส่งกลับสำหรับพยาบาลขึ้น เพื่อให้การตรวจนับรายการยา เวชภัณฑ์ และอุปกรณ์ในกระเป๋าดังกล่าว เป็นไปด้วยความสะดวก รวดเร็ว เห็นภาพจริง ไม่มีความผิดพลาด และถูกต้อง ตามคำนิยามที่ว่า “สะดวกใช้ เก็บง่าย หายรู้”

มีลำดับขั้นตอนอย่างไร?                                 

                   ทดลองฝึกปฏิบัติ วาดภาพร่าง (Scale) บนแผ่นไวนิล ถ่ายรูป พิมพ์ภาพ ตรวจสอบความถูกต้อง ส่งพิมพ์ นำมาใช้ปฏิบัติงานจริง

                   เปรียบเทียบการตรวจนับ(Checklist) รายการยา เวชภัณฑ์ และอุปกรณ์ ภายในกระเป๋ากู้ชีพเพื่อการส่งกลับสำหรับพยาบาล ตามแผ่นกระดาษรายการที่แนบมากับกระเป๋าทีละรายการ พบว่าเวลาที่ใช้ในการตรวจนับ ประมาณ ๓๐ นาที ซึ่งเป็นเวลาค่อนข้างนาน เปรียบเทียบกับการตรวจนับโดยใช้แผ่นภาพแสดงรายการยา เวชภัณฑ์ และอุปกรณ์กระเป๋ากู้ชีพเพื่อการส่งกลับสำหรับพยาบาล ใช้เวลาในการตรวจนับไม่เกิน ๕ นาที หากพบว่ารายการยา เวชภัณฑ์ และอุปกรณ์ชนิดใดขาดหรือสูญหาย จะสามารถทราบจากแผ่นภาพได้ทันที

ผู้ใดจะนำแผ่นภาพนี้ไปใช้ประโยชน์ได้บ้าง?

                   แผ่นภาพแสดงรายการยา เวชภัณฑ์ และอุปกรณ์กระเป๋ากู้ชีพเพื่อการส่งกลับสำหรับพยาบาลนี้จะเป็นประโยชน์ให้กับหน่วยแพทย์ต่างๆในกองทัพเรือ (เจ้าหน้าที่พัสดุประจำหน่วย) โดยเฉพาะหน่วยแพทย์ปฐมภูมิ ทร. ที่ได้รับการแจกจ่ายกระเป๋ากู้ชีพฯ ดังกล่าว รวมทั้งกำลังพลที่สังกัดหน่วยแพทย์นั้นๆที่ได้รับคำสั่งให้สนับสนุนภารกิจปฏิบัติการทางทหารและจำเป็นต้องเบิกกระเป๋ากู้ชีพฯไปด้วย

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น/ความภาคภูมิใจ

                   เป็นนวัตกรรมต่อยอดมาจากการที่กองส่งกำลังสายแพทย์ กรมแพทย์ทหารเรือ ได้แจกจ่ายกระเป๋ากู้ชีพเพื่อการส่งกลับสำหรับพยาบาล ให้กับกองเวชศาสตร์ใต้น้ำและการบิน โรงพยาบาลอาภากรเกียรติวงศ์ ฐท.สส.เป็นการนำแนวคิดของ Lean มาใช้ ในสิ่งที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงาน ลด Waste คือ ลดขั้นตอน ลดเวลา สามารถนำมาใช้ปฏิบัติได้จริง มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

“เรามุ่งมั่นพัฒนางาน เพื่อตอบสนองภารกิจของหน่วย ตามที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย”

*คณะทีมงานผู้จัดทำกองเวชศาสตร์ใต้น้ำและการบิน รพ.อาภากรเกียรติวงศ์ ฐท.สส.น.อ.กมลศักดิ์  ต่างใจ, ร.ท.วิชัย  เที่ยงดี, ร.ท.หญิงจิรัฐติกาล  หนูทรง, พ.จ.อ.เอกวิทย์  กาฬสุวรรณ, พ.จ.อ.ปริวรรต  เป็นคหบดี

ประมวลภาพกิจกรรม

กระบวนการจัดการความรู้ของหน่วย (KM Action plan) :

ขั้นตอนที่ ๑ การบ่งชี้ความรู้ คณะจัดทำมีแนวคิดที่จัดทำแผ่นภาพแสดงรายการยา เวชภัณฑ์ และอุปกรณ์กระเป๋ากู้ชีพเพื่อการส่งกลับสำหรับพยาบาล

ขั้นตอนที่ ๒ การสร้างและแสวงหาความรู้ :เกิดจากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างผู้บังคับบัญชาและผู้ร่วมงานในหน่วยงานถึงปัญหาและข้อขัดข้องที่เกิดขึ้น ในการสนับสนุนการปฏิบัติราชการนอกหน่วย

ขั้นตอนที่ ๓ การจัดการความรู้ให้เป็นระบบ :ประชุมกลุ่มเพื่อนำข้อมูลปัญหาและความรู้ที่ได้มาวิเคราะห์หาวิธีในการแก้ปัญหา

ขั้นตอนที่ ๔ การประมวลผลและกลั่นกรองความรู้ : ประชุมกลุ่ม ระดมความคิดเห็น ทดลองฝึกปฏิบัติ วาดภาพร่าง (Scale) บนแผ่นไวนิล ถ่ายรูป พิมพ์ภาพ เปรียบเทียบเวลาระหว่างการใช้แผ่นภาพและไม่ใช้แผ่นภาพในการตรวจนับรายการ

ขั้นตอนที่ ๕ การเข้าถึงความรู้ :นำองค์ความรู้ที่ได้มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับบุคลากรสายแพทย์ในโรงพยาบาล เผยแพร่ให้บุคลากรสายแพทย์ในโรงพยาบาลได้รับทราบทางสื่อสังคมออนไลน์ และการประชาสัมพันธ์ของโรงพยาบาล รวมทั้งกองเวชบริภัณฑ์ รพ.ฯ (หน่วยสนับสนุนการส่งกำลังสายแพทย์)

ขั้นตอนที่ ๖ การแบ่งปันและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ :

                   – แผนงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับหน่วยที่เกี่ยวข้องในการสนับสนุนการปฏิบัติราชการนอกหน่วย เช่น กองเวชบริภัณฑ์ รพ.ฯ, กองนาวิกเวชกิจ รพ.ฯ, ศูนย์อาภากร, กองส่งกำลังสายแพทย์ พร. เป็นต้น

                   – จัดประชุมวิชาการนำเสนอผลงาน

                   – นำเสนอผลงานในนิทรรศการการจัดการความรู้ของ รพ.ฯ, ฐท.สส., พร.

                   – เผยแพร่องค์ความรู้ให้บุคลากรที่เกี่ยวข้องได้รับทราบและนำไปใช้

ขั้นตอนที่ ๗ การเรียนรู้ :การนำ Visual checklist ไปใช้ได้จริง